W przepisach podatkowych,w szczególności ordynacji podatkowej, zostały wskazane różne narzędzia, które zapewniają realną ochronę podatników. Do takich narzędzie zaliczamy przykładowo interpretacje ogólne czy interpretacje indywidualne. Takie instrumenty podatkowe jak np. interpretacje indywidualne stanowią wykładnię przepisów podatkowych dla zainteresowanego (podatnika), jak i również realną ochronę przed organami podatkowymi.
Przepisy w zakresie interpretacji indywidualnej zostały uregulowane w art. 14b-14s Ordynacji Podatkowej. Interpretację indywidualną wydaje się na wniosek zainteresowanego (np. podatnika) i organem właściwym jest dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. W zakresie podatków lokalnych interpretacje podatkowe są wydane przez odpowiedniego wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa.
Z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić każdy (osoba fizyczna i podmioty gospodarcze niebędące osobami fizycznymi) w zakresie stanu faktycznego, ale również w zakresie zdarzeń przyszłych. Tak więc za pomocą interpretacji można również zabezpieczyć przyszłe operacje gospodarcze pod kątem skutków podatkowych.
Interpretacja podatkowa nie może dotyczyć wszystkich obszarów prawa podatkowego. Mowa oczywiście o takich zagadnienia jak:
W zakresie w jakim stan faktyczny dotyczy wiążącej informacji stawkowej (WIS) bądź wiążącej informacji akcyzowej (WIA) nie wydaje się interpretacji indywidualnej. Dodatkowo, organ podatkowy nie może wydać interpretacji indywidualnej, jeśli:
Koszt złożenia wniosku wynosi 40 zł – liczone każdorazowo za odrębny stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe. Jeśli więc we wniosku pojawią się 2 pytania w zakresie stanu faktycznego oraz 2 pytania w zakresie zdarzenia przyszłego, opłata za wydanie interpretacji dla jednego wnioskodawcy wyniesie 160 zł.
Termin na wydanie przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacji wynosi 3 miesiąca (od dnia złożenia wniosku). Jeżeli w tym czasie nie zostanie wydana interpretacja indywidualna, zgodnie z przepisami, w następnym dniu po dniu, w którym upłynął termin na wydanie interpretacji (tj. kolejny dzień po 3 mterminie) – uznaje się, że interpretacja indywidualna jest pozytywna w pełnym zakresie dla wnioskodawcy. Organ podatkowy może również – w razie braków, zwrócić się z wezwaniem do wnioskodawcy o uzupełnienie informacji w terminie 7 dni (licząc od dnia otrzymania wezwania).
Wszelkie interpretacje indywidualne po ich wydaniu są publikowane na dedykowanej stronie Ministerstwa Finansów – EUREKA. Ważne w tym jest to, że o ile interpretacje ogólne i objaśnienia podatkowe są dostępne i możliwe do zastosowania dla wszystkich podatników (w kontekście specjalnej ochrony jaką zapewniają) – to w przypadku interpretacji indywidualnej, chroni ona wyłącznie wnioskodawcę, który uzyskał takowa interpretację. Natomiast interpretacje indywidualne mogą również posłużyć za pewien przekaz (stanowisko) jakie w danym zagadnieniu prezentuje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej – zwłaszcza, jeśli w danej kwestii zostały wydane liczne interpretacje indywidualne prezentujące takie samo stanowisko.