20 listopada 2025

Zmiany w ordynacji podatkowej – rozstrzyganie wątpliwości, odsetki

W dzienniku ustaw pojawiły się dwie ustawy zmieniające ustawę Ordynacje podatkowa – z ważnymi i korzystnymi zmianami dla podatników. Jedna z nich dotyczy rozszerzenia zasady rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatników, druga dotyczy naliczania odsetek za zwłokę w przypadku przedłużających się kontroli podatkowych i kontroli celno-skarbowych.

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika

Dotychczas w art. 2a Ordynacji podatkowej przewidziana była zasada in dubio pro tributario, która pozwala rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść podatnika – wyłącznie w zakresie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów podatkowych. Zasada ta obowiązuje od 2016 roku.

Dzięki wprowadzonym zmianom zakresie rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, w art. 122 dopisana została zasada, że w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu, niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony.

Od tej zasady zostały przewidziane następujące wyjątki:

• w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób,
• przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów,
• sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.

Powyższe przepisy mają również zastosowanie do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życia tych zmian (przy czym przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ich w Dzienniku Ustaw – tj. licząc od 20 października 2025 r.).

Powyższe zmiany uzasadnione są celem realizacji postulatu o przyjaznej administracji i wzmocnieniu ochrony interesów podatników. Nadal pozostaje istotne to, że wątpliwości co do stanu faktycznego i przepisów podatkowych muszą zostać poddane wnikliwej analizie i wyjaśnieniom nim będzie można zastosować zasadę rozstrzygania na korzyść podatnika. Jest to oczywiście bardzo korzystna dla podatników zasada, która pozwala rozszerzyć zakres rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatników.

Nowe zasady w zakresie naliczania odsetek za zwłokę

Kolejną dobrą dla podatników zmianą jest wyłączenie z naliczania odsetek za zwłokę w sytuacji niezakończenia kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej w terminie 6 miesięcy od dnia jej wszczęcia – licząc za okres od dnia następującego po upływie 6 miesięcy trwania kontroli.

Wyjątkiem od powyższej reguły są sytuacje, kiedy:

• opóźnienie jest spowodowane z winy strony lub pełnomocnika,
• z przyczyn niezależnych od organu prowadzącego kontrolę,
• do okresów zawieszenia kontroli podatkowej i kontroli celno-skarbowej – z wyjątkiem szczególnych sytuacji – m.in. zawieszenia kontroli wszczętej w procedurze natychmiastowego wszczęcia kontroli podatkowej bądź w sytuacji, kiedy Szef KAS przekazuje kontrolę organowi podatkowemu – w trybie przewidzianym w przypadku unikania opodatkowania.

Powyższe przepisy będą miały również zastosowanie do kontroli podatkowych i kontroli celno-skarbowych, wszczętych w okresie 6 miesięcy przed dniem wejścia w życie powyższych przepisów (przy czym ustawa wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia jej ogłoszenia – tj. licząc od 20 października 2025 r.).